Jak sprawdzić autentyczność złota bez wybitej próby?

Mawia się, że nie wszystko złoto, co się świeci. To porzekadło szczególnie warto sobie wziąć do serca nabywając wyroby jubilerskie różnego typu. Oszustów nie brakuje i żerują oni przede wszystkim na naiwności i niewiedzy nabywców. Oczywiście dokonując zakupu w renomowanym salonie prowadzącym sprzedaż złota, raczej możemy być pewni autentyczności biżuterii. Gorzej, gdy mamy „okazję” kupić złoto z innych, mniej pewnych źródeł. Jak nie dać się nabrać oszustom i jak sprawdzić złoto bez wybitej próby?

POPULARNE ZABIEGI OSZUSTÓW

Nieuczciwi sprzedawcy złota mają w zanadrzu szereg sprawdzonych sposobów na oszukanie potencjalnych nabywców. Warto poznać te najczęściej występujące, by zmaksymalizować prawdopodobieństwo jedynie autentycznych wyrobów. Oto najczęściej wykorzystywane sposoby nieuczciwych handlarzy złotem:

• Promocje, okazje, wyprzedaże – zaskakująco niska cena złota w stosunku do rynkowej powinna obudzić naszą czujność. Niestety w jubilerstwie nie istnieją tego typu okazje. Złoto ma stabilną cenę, która jest stała. Co więcej, gotowe wyroby biżuteryjne są zwykle znacznie droższe niż cena złota. O ile nie trafmy na oszustów czy paserów, to raczej nie mamy co liczyć na wyjątkowo atrakcyjną cenę złota. Dlatego, jeśli ktoś proponuje nam złoto w zaniżonej cenie, lepiej od razu zrezygnować z transakcji.
• Sprzedaż wyrobów ze złota o niższej próbie to przykład żerowania na niewiedzy kupujących. Dobrze jest nauczyć się rozpoznawać próby, takie jak .999, .585 czy .333 oznaczające procentową zwartość złota w wyrobie, jak również cechy probiercze. Warto również pamiętać, iż Polskie wyroby ze złota o masie powyżej 1 grama od 1993 roku muszą być zgodnie z prawem znakowane. W praktyce jednak można spotkać się z drobnymi kolczykami nieposiadającymi wybitej próby lub też starszą biżuterią, która próby nie posiada.
• Różne próby na poszczególnych elementach wyrobu – proceder nader często wykorzystywany w przypadku łańcuszków. Oszust, chcąc sprzedać nam złoto niskiej próby za wyższą cenę może pokazać nam zapięcie łańcuszka oznaczone popularną próbą złota .585, podczas gdy wnikliwe oględziny mogą wykazać, iż sam łańcuszek czy medalik może nosić znacznie niższe oznaczenie .333.
• Biżuteria zrobiona z tombaku, czyli „złota głupców” to przykład często wstępującego fałszerstwa złota. Tombak jest stopem miedzi i cynku, który ze względu na wysoką (aż 80% zawartość miedzi) zyskuje złotą barwę, która dla niewprawnego oka wydaje się być autentycznym złotem. Niestety taki wyrób jest bezwartościowy

JAK SPRAWDZIĆ, CZY ZŁOTO JEST PRAWDZIWE?

Oprócz nabycia podstawowej wiedzy na temat wyrobów ze złota, warto również poznać kilka sposobów na empiryczne sprawdzenie jego autentyczności. W domowych warunkach złoto można zweryfikować na kilka sposobów.

Próba magnesu – to dobry, choć niedający 100% pewności, domowy sposób. Wystarczy zbliżyć magnes do biżuterii. Jeśli jest ona ze złota, w ogóle nie powinna reagować na magnes. Co prawda, raczej nie spotkamy biżuterii z czystego złota, gdyż jest ono zbyt miękkie i kruche, dlatego też łączy się je z innymi metalami uzyskując stop o wymaganej zawartości złota (wspomniane próby). Na magnes z pewnością nie zareaguje złoto najwyższej próby, jednak jego stopy mogą różnie się zachowywać, dlatego metoda ta nie da nam całkowitej pewności. Co gorsza, tak też nie odróżnimy tombaku od złota, gdyż cynk i miedź również są diamagnetykami, a więc na magnes nie zareagują.

Pojawiające się na biżuterii przebarwienia mogą świadczyć o jedynie pozłacanym wyrobie. Złoto nie rdzewieje i nie zmienia swojej kolorystyki. Jednak ścierająca się z powierzchni warstewka złota w wyrobie pozłacanym będzie się odbarwiać i reagować na czynniki zewnętrzne.

Analiza gęstości złota to dobry, niewymagający specjalistycznego sprzętu sposób na weryfikację autentyczności wyrobu. Wymaga on jednak dość skomplikowanych obliczeń. Metoda Archimedesa, bo o niej mowa, polega na obliczeniu objętości wody wypartej przez badaną biżuterię i zbadaniu gęstości przedmiotu. Uzyskany wynik należy porównać z gęstością złota, czyli 19,3 g/cm³.

KUPUJ ZŁOTO WIADOMEGO POCHODZENIA

Autentyczność złota można co prawda spróbować zweryfikować metodą często pokazywaną w filmach – próbując nadgryźć wyrób, jednak jest ona zupełnie nieskuteczna, o ile nie mamy do czynienia z najczystszym złotem (tylko takie jest kruche i plastyczne). Można również weryfikować biżuterię wykorzystując kamień probierczy, metody analityczne czy fluorescencji rentgenowskiej. Takie sposoby na zbadanie autentyczności złota są drogie i wymagają dużej wiedzy.

Najpewniejszym sposobem na zakup prawdziwego kruszcu jest udanie się do sprawdzonego, legalnie działającego dealera. Sprawdzi się on niezależnie od tego, czy będzie to złoto inwestycyjne w postaci sztabki złota czy też występujące jako złote monety lub pod postacią wyrobów biżuteryjnych. Nabywając monety bulionowe otrzymamy certyfikat potwierdzający deklarowaną zwartość kruszcu.