Cechowanie metali szlachetnych i próby – co warto wiedzieć

Oznaczenia na wyrobach z metali szlachetnych są bardzo ważną częścią zawodu jubilera. Dlaczego tak jest? Każdy projektant biżuterii potrzebuje drobiazgowych informacji, z jakimi materiałami ma do czynienia, by na podstawie tej wiedzy móc przekształcać surowce, z którymi pracuje. Gdy jubiler tworzy pierścionek, musi wiedzieć, czy ma przed sobą białe złoto, czy platynę, a także jaka jest ilość „złota w złocie”, parafrazując cytat z pewnego starego, polskiego filmu. Jest to równie ważne dla konsumenta danego pierścionka – ludzie pożądają wysokiej jakości materiałów szlachetnych, by biżuteria spełniła rolę nobilitacji społecznej oraz lokaty kapitału i chcą mieć pewność, że wydają swoje pieniądze na prawdziwe złoto lub srebro. Stąd konieczne są oznaczenia używane do dookreślenia czystości – tzw. cechowanie i próby – na wszystkich rodzajach obiektów metalowych, od drobnej biżuterii po wielkie sztabki złota

Przyjrzyjmy się zatem, co oznacza „cechowanie metali szlachetnych”, czym są “próby” oraz jak rozumieć oba terminy.

Stop metali a próba

By wyjaśnić pojęcie próby, najpierw należy zrozumieć pojęcie stopu metali. 

Stop to substancja metaliczna składająca się z dwóch lub więcej pierwiastków chemicznych – z których przynajmniej jeden przeważający ilościowo jest metalem (tzw. metal podstawowy) – z pierwiastkami niemetalicznymi (dodatkami stopowymi), w postaci związku lub roztworu. Stopy mieszaniny składników w stanie ciekłym są najczęściej łączone przez podgrzewanie do temperatury topnienia, by po schłodzeniu otrzymać jednorodną substancję. 

Wartość stopów została odkryta już w czasach starożytnych; szczególnie ważne były mosiądz (miedź i cynk) oraz brąz (miedź i cyna). Odkryto, że stopy mają szeroki zakres specjalnych właściwości, takich jak twardość, ciągliwość, odporność na korozję, magnetyzację i plastyczność. Wybór odpowiedniego stopu metali spełnia kluczową rolę przy produkcji różnych komponentów w wielu branżach przemysłowych, jak i przy tworzeniu biżuterii. Złoto i srebro ze swej natury są metalami o dużej miękkości, co naraziłoby wyrób biżuteryjny z czystego kruszcu na ryzyko zarysowań i odkształceń, dlatego tworzy się biżuterię ze stopów metali szlachetnych z domieszką innych metali w celu nadania biżuterii niezbędnej trwałości.

Najpopularniejszymi dodatkami stopowymi do srebra są miedź, cynk i kadm, do złota zaś pallad, platyna, srebro, nikiel, miedź i cynk. Domieszki do złota silnie wpływają na jego kolor, dzięki czemu powstały nazwy takie jak złoto białe, czerwone, różowe czy niebieskie.

 

Czym jest zatem próba? 

Próbą określamy oznaczenie wyrażone w częściach tysięcznych, informujące jaka jest ilość metalu podstawowego w stosunku do reszty składników stopu. Wyjaśnijmy to na podstawie przykładu.

Próba złota 585 oznacza, że na 1000 gramów stopu metali szlachetnych przypada 585 gramów czystego złota, co można również rozumieć następująco: stop zawiera 58,5% czystego złota.

Do oznaczenia ilości złota używa się również systemu karatowego, w którym przyjęto, że czyste złoto ma 24 karaty. Tym samym wyrób o próbie 585 to 14/24.

 

W Polsce obowiązują następujące oznaczenia prób złota i srebra:

Próby złota:

0 – 999 (0,999 24 K) 

1 – 960 (0,960 23K)

2 – 750 (0,750 18 K)

3 – 585 (0,585 14 K)

4 – 500 (0,500 12 K)

5 – 375 (0,375 9 K)

6 – 333 (0,333 8 K)

Próby srebra:

999 – 0,999

925 – 0,925

875 – 0,875

830 – 0,830

800 – 0,800

 

Cecha probiercza

Cecha probiercza to znak urzędowy, potwierdzający rodzaj i zawartość metalu szlachetnego w każdym wyrobie ze złota, platyny i palladu o wadze powyżej 1 g, oraz srebra powyżej 5 g. Oznaczenia mają przede wszystkim chronić konsumenta przed próbą naciągnięcia ze strony nieuczciwego sprzedawcy. Brak oznakowania, na danym wyrobie, choć nie jest jednoznaczny z fałszerstwem (niektóre produkty spoza Polski nie są cechowane), powinien od razu zaalarmować kupującego o możliwym oszustwie.

Urzędy probiercze w Polsce cechują wyroby wizerunkami graficznymi, przypisanymi konkretnej próbie i rodzajowi metalu szlachetnego, używają też oznaczeń cyfrowych (w przypadku złota) od 0 do 6, widocznych po lewej stronie w tabelce. 0 oznacza najwyższą zawartość kruszcu w wyrobie, 6 – najniższą. 

Wizerunki graficzne:
– grafika RYCERZA oznacza wyrób ze ZŁOTA
– grafika KOBIETY oznacza wyrób ze SREBRA
– grafika GŁOWY KONIA oznacza wyrób z PLATYNY
– grafika GŁOWY PSA oznacza wyrób z PALLADU

Urzędy nadają również oznaczenie miejsca cechowania: B – Bydgoszcz, G – Gdańsk, H – Chorzów, K – Kraków, Ł – Łódź, P – Poznań, W – Warszawa, V – Wrocław oraz Z – Częstochowa.

Oznaczenia na popularnych towarach inwestycyjnych

By mieć pewność, że nabywany wyrób ze złota lub srebra jest prawdziwy, zakupu najbezpieczniej dokonać tylko u zaufanych sprzedawców, cieszących się zaufaniem swoich Klientów. Firm 79 Element jest jednym z najstarszych w Polsce dealerów na rynku złota inwestycyjnego, prowadząc działalność od 2010 roku. Sprzedawca oferuje wyroby z różnych metali szlachetnych – złote i srebrne monety, a także sztabki z metali lokacyjnych o różnej gramaturze, w tym sztabki srebra inwestycyjnego. Wszystkie produkty posiadają niezbędne oznaczenia, potwierdzające ich autentyczność, co zapewnia udane zakupy i ochronę twojego kapitału. W przypadku monet, większość walorów posiada wygrawerowane na awersie oznaczenia dotyczące wagi oraz rodzaju i zawartości użytego metalu szlachetnego, przy sztabkach te informacje są na tzw. Certipakach, czyli opakowaniach, w których są oryginalnie sprzedawane.

Comments are closed.

Ta strona korzysta z plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszej witryny