KRUGERRAND – WSZYSTKO CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ O KRÓLU MONET BULIONOWYCH
Południowoafrykańska rafineria Rand Refinery, założona w 1920 roku, od ponad stu lat cieszy się wielkim zaufaniem LBMA (London Bullion Market Association), czyli Londyńskiego Stowarzyszenia Rynku Kruszców. Rafineria jest największym na świecie kompleksem rafinacji i wytapiania metali szlachetnych usytuowanym w jednym miejscu, i pozostaje integralną częścią łańcucha dostaw złota w RPA i na całym kontynencie afrykańskim. Sama rafineria oferuje złoto inwestycyjne, w tym monety bulionowe i sztabki, a także półprodukty jubilerskie oraz usługi rafinacji dla firm zewnętrznych i przechowywania kruszców, i wraz z innymi organizacjami kontroluje przestrzeganie standardów w przetwarzaniu rudy złota przez innych dostawców. W 2011 roku Rand Refinery zdecydowała się na wprowadzenie istotnej zmiany wizerunkowej - w logo nie znajdziemy już antylopy springbok, a menniczy tygiel, z którego wypływa roztopione złoto. Nie wpłynęło to jednak na jakość ani popularność wyrobów rafinerii, które są niezmiennie pożądanymi i cieszącymi się dużym uznaniem na rynku produktami. Najbardziej popularnym z nich jest oczywiście złoty Krugerrand.
Spis treści:
Złote krugerrandy – design i charakterystyka
Krugerrand szturmem podbija rynek
Porównanie krugerranda i innych wiodących monet inwestycyjnych
Znaczenie polityczne krugerranda
Dlaczego monety krugerrand są nadal tak popularne?
Dla inwestorów i dla kolekcjonerów
Dlaczego warto inwestować w metale szlachetne?
Złote monety jako atrakcyjna alternatywa dla sztabek?
Dlaczego złota moneta bulionowa będzie korzystniejsza od numizmatu?
Historia Krugerranda
Złoty Krugerrand bity jest od 3 lipca 1967 roku. Przed pojawieniem się monety złoto inwestycyjne w celu zabezpieczenia majątku można było nabywać w postaci monet historycznych lub sztabek ze złota. W Stanach Zjednoczonych obowiązywał wówczas zakaz handlu i posiadania złota przez osoby prywatne, nie licząc biżuterii oraz monet funkcjonujących jako środek płatniczy. Rząd RPA, szukając okazji do jak najlepszego wykorzystania nowego rynku i uczynienia posiadania złota legalnym, stworzył złotą monetę Krugerrand i sprzedał każdą z nich za 5% powyżej ceny spot. Ideą stojącą za monetą było stworzenie czegoś, co spodobałoby się kolekcjonerom i inwestorom przy jednoczesnym wykorzystaniu afrykańskich zasobów kruszcu.
Złote Krugerrandy – design i charakterystyka
Na nazwę tej najbardziej popularnej wśród inwestorów i kolekcjonerów monety bulionowej na świecie składają się dwa człony – „Kruger” oraz „rand”, który jest jednostką monetarną w RPA. „Kruger” jest ukłonem w stronę prezydenta niezależnego kraju Burów, Republiki Transwalu – Paula Krugera.
To właśnie za czasów jego prezydentury pod koniec XIX wieku odkryto w Republice Południowej Afryki duże pokłady złota. Wizerunek Krugera znajduje się ponadto na awersie monety, wokół którego umieszczono nazwę kraju emitenta. Na odwrocie widnieje gazela springbok wraz z datą emisji, nazwą monety i zawartością złota.
Moneta Krugerrand wykonywana jest 22-karatowego złota. Daje to poziom czystości na poziomie 91,67% (taki sam jak American Eagle, który pojawił się kilka lat później). Pozostałe 8,13% składa się z miedzi, która nadaje monecie naturalny pomarańczowy blask. Miedź ma również tę dodatkową zaletę, że czyni monetę Krugerrand twardszą i bardziej odporną na zarysowania, co jest ważną cechą, biorąc pod uwagę, że była to również pierwsza moneta bulionowa będąca prawnym środkiem płatniczym; zaprojektowana do użytku domowego i sprzedaży międzynarodowej.
Początkowo w Rand Refinery powstawał złoty Krugerrand 1 oz, ale od 1980 roku do obiegu weszły też monety o wadze 1/2, ¼ i 1/10 uncji. Warto przy tym zaznaczyć, że Krugerrand 1 oz zawiera jedną uncję 24-karatowego złota, dlatego jego całkowita waga wynosi 1,09 uncji, czyli 33.93 g. Te złote monety bulionowe są prawnym środkiem płatniczym w RPA, chociaż nie mają nominału - wartość nominalną Krugerrandów określa się na podstawie zawartości złota, a nie od wartości randa będącego walutą RPA.
Za czasem powstały kolejne wersje Krugerranda:
Edycje Proof: Moneta Krugerrand w wersji Proof charakteryzują się lustrzanym tłem i matowymi wykończeniami wzorów. Są one często wybierane przez kolekcjonerów ze względu na wyższą jakość wykonania i są dostarczane z certyfikatem autentyczności.
Edycje specjalne, takie jak jubileuszowe czy tematyczne, są emitowane w ograniczonej liczbie egzemplarzy i często mają unikalne cechy projektu.
Edycje Limitowane: Krugerrand jest również dostępny w limitowanych edycjach, które mogą zawierać unikatowe cechy projektu, specjalne opakowania, a czasem są współtworzone z innymi sławnymi mennicami.
Srebrny Krugerrand zadebiutował w 2017 roku, upamiętniając 50. rocznicę wydania złotego Krugerranda. Wyemitowana przez Mennicę Południowoafrykańską edycja Srebrnego Krugerranda z 2017 roku była monetą Premium Uncirculated, a w 2018 roku ukazał się pierwszy w historii srebrny Krugerrand w wersji bulionowej.
Jeśli chciałbyś się dowiedzieć, jak rozpoznać autentycznego Krugerranda od fałszywego, polecamy artykuł na blogu Mennicy 79 Element: JAK ODRÓŻNIĆ ORYGINALNE ZŁOTE MONETY OD FAŁSZYWYCH?, który znajdziesz pod linkiem https://79element.pl/blog/187-jak-odroznic-oryginalne-zlote-monety-od-falszywych
Krugerrand szturmem podbija rynek
Przez pierwsze dwa lata emisji produkowano poniżej 50 tys. sztuk Krugerrandów rocznie. Ponieważ jednak te monety inwestycyjne zyskały dużą popularność, wraz z początkiem lat 70. zwiększono emisję do 500 tys. sztuk rocznie. Przełom nastąpił w roku 1974, kiedy w Stanach Zjednoczonych zniesiono trwający 41 lat zakaz posiadania złota i handlu tym kruszcem, obejmujący osoby prywatne – w jednym roku sprzedano aż 3 mln. egzemplarzy Krugerrandów!
Ponieważ po wojnie zachodnie społeczeństwa stawały się bogatsze, w połączeniu ze skutecznym marketingiem i zniesieniem wspomnianego zakazu posiadania złota na użytek prywatny, tylko w Stanach Zjednoczonych Krugerrand zyskał ogromną popularność – w 1978 roku wyemitowano ponad 6 mln. egzemplarzy tej monety, a na początku lat 80. obrót nią wynosił aż 80% całego rynku tego typu produktów inwestycyjnych. Ogromny sukces Krugerranda sprawił, że również inne mennice zdecydowały się na emisję monet bulionowych i tak kolejno na rynek wypuszczono Kanadyjski Liść Klonowy, Chińską Pandę, Amerykańskiego Złotego Orła, Australijskiego Złotego Kangura oraz Austriackich Filharmoników.
Porównanie Krugerranda do innych wiodących monet inwestycyjnych
Przyjrzyjmy się bliżej tym monetom i dokonamy ich porównania pod kątem inwestycyjnym, estetycznym i kolekcjonerskim.
American Eagle – Symbol Amerykańskiego Ducha
Amerykański Złoty Eagle jest produkowany przez United States Mint od 1986 roku. Przedstawia na awersie wizerunek Wolności z pochodnią i oliwną gałązką, w tle usytuowany jest Kapitol; na rewersie widzimy samca orła, który przynosi do gniazda z samicą i pisklętami oliwną gałąź. Moneta jest cenna dla kolekcjonerów ze względu na swoje piękne wzornictwo i symbolikę.
Maple Leaf – Czystość z Kanadyjskiego Klonu
Kanadyjski Liść Klonu emitowany od 1979 roku przez Królewską Mennicę Kanady, uchodzi za jedną z najczystszych monet bulionowych ze złota na świecie, o próbie 9999. Prosty, ale elegancki i pięknie wykonany wzór liścia klonowego na rewersie oraz wizerunek Królowej Elżbiety II na awersie czynią tę monetę popularną na całym świecie.
Chińska Panda – Zmienny Urok Wschodu
Chińska Panda, produkowana od 1982 roku przez Chińską Mennicę Ludową, wyróżnia się tym, że co roku prezentuje inny wizerunek słynnego zwierzęcia. Moneta jest bita w różnych wariantach wagowych, co czyni ją atrakcyjną nie tylko dla inwestorów, ale i dla kolekcjonerów. Słynie z wysokiej próby złota 999.
Porównanie i Wartość Inwestycyjna
Podczas gdy wszystkie opisane monety mają zbliżoną wartość opartą na zawartości czystego złota, różnią się detalami, które mogą wpłynąć na ich cenę rynkową i wartość kolekcjonerską. Krugerrand, będąc najstarszym z nich, ma ugruntowaną pozycję i jest szeroko rozpoznawalny. American Eagle oferuje patriotyczne uczucie dla amerykańskich inwestorów, a jego wartość jest wzmacniana przez renomę amerykańskiego rządu. Maple Leaf gwarantuje najwyższą czystość złota, co może być decydującym czynnikiem dla tych, którzy szukają najczystszej formy metalu. Panda ceniona jest za unikalny wzór i zmienną estetykę, co każdego roku przyciąga stałych i nowych kolekcjonerów.
Znaczenie polityczne Krugerranda
W połowie lat 80. liczba sprzedawanych Krugerrandów drastycznie spadła, a wpływ na taki stan rzeczy miały dwa czynniki – bojkot Południowej Republiki Afryki przez kraje Zachodu ze względu na prowadzoną przez rząd politykę apartheidu wobec czarnoskórych mieszkańców kraju oraz zatrzymanie wzrostu ceny złota. Krugerrand odegrał jednak ważną rolę w historii politycznej RPA - podczas apartheidu moneta ta była wykorzystywana jako narzędzie do obchodzenia międzynarodowych sankcji nałożonych na ten kraj. Rząd RPA zachęcał do posiadania Krugerrandów i wykorzystywał monetę do generowania obcej waluty. Krugerrand stał się tym samym symbolem apartheidu, co doprowadziło do spadku popularności monety i zakazu jej importu do większości europejskich krajów oraz USA. Warto jednak wspomnieć, że jeszcze w 1984 roku, chociaż narastała presja przeciwko RPA, do Krugerranda wciąż należało ok. 2/3 rynku złotych monet. Dwa lata później na pierwszym miejscu znajdował się już Kanadyjski Złoty Liść.
Krugerrand a spadek cen złota
W drugiej połowie lat 80. złoto inwestycyjne w postaci monet bulionowych sprzedawało się znacznie gorzej. Na zmniejszenie popytu wpłynęły niska cena złota, a także większa opłacalność innych form lokowania kapitału. Mennice emitujące monety inwestycyjne zdecydowały się więc większy nacisk położyć na egzemplarze kolekcjonerskie, a więc z lepszą jakością bicia, numerami seryjnymi, ograniczonym nakładem bądź też coroczną zmianą umieszczanego na monecie wizerunku. Sytuacja zmieniła się dopiero w latach 2005-2012, kiedy cena złota znacznie wzrosła i zwiększyło się zainteresowanie inwestorów metalami szlachetnymi, trwające do dzisiaj. Pod względem produkcji niekwestionowanym królem pozostaje złoty Krugerrand z udziałem w rynku na poziomie 47%. Dla porównania znajdujący się na drugim miejscu Kanadyjski Liść Klonowy zajmuje 21% rynku monet bulionowych w ostatniej dekadzie.
Dlaczego monety Krugerrand są nadal tak popularne?
-
Wartość prawnego środka płatniczego
Krugerrandy są prawnym środkiem płatniczym, nie mają jednak wartości nominalnej. Oznacza to, że kurs krugerranda i jego wartość jest bezpośrednio powiązana z wartością rynkową złota. Technicznie rzecz biorąc, masz więc prawo wymienić Krugerranda na równowartość 1 uncji złota w gotówce.
-
Historia napędza popyt
Reputacja Krugerranda jest prawdopodobnie jego najważniejszym atutem. Jest to wciąż najchętniej kolekcjonowana i sprzedawana moneta bulionowa na świecie. Oznacza to, że kupując Krugerrandy, możesz oczekiwać dużego zainteresowania, gdy nadejdzie czas sprzedaży. W połączeniu z estetyką, historią i designem sprawia to, że trudno znaleźć lepszą monetę inwestycyjną.
-
Znaczenie kulturowe
Rola Krugerranda w południowoafrykańskiej polityce i kulturze jest znacząca i wieloaspektowa. Moneta pojawiała się w południowoafrykańskiej literaturze, muzyce i sztuce i jest często używana w tradycyjnych ceremoniach. Krugerrand stał się również popularną pamiątką dla turystów odwiedzających RPA. Krugerrand miał również wpływ na gospodarkę, społeczeństwo i globalną pozycję kraju, a także stał się symbolem tożsamości kulturowej RPA. Zrozumienie historii i znaczenia kulturowego Krugerranda zapewnia wgląd w przeszłość i teraźniejszość RPA.
Dla inwestorów i dla kolekcjonerów
Biorąc pod uwagę fakt, że do tej pory wyemitowano ponad 60 milionów złotych Krugerrandów, a jego historia liczy już ponad 50 lat, tej monety nie może zabraknąć w kolekcji każdego szanującego się inwestora bądź kolekcjonera. Jednouncjowe Krugerrandy to oczywiście nie jedyny wybór – jak już zostało wspomniane, na początku lat 80. pojawił się złoty Krugerrand 1/2 oz, złoty Krugerrand 1/4 oz oraz złoty Krugerrand 1/10 oz. Zawartość złota w tym przypadku decyduje o cenie konkretnego egzemplarza. Warto zaznaczyć, że srebro inwestycyjne także ma sporą popularność, m. in. wśród osób dopiero rozpoczynających przygodę z lokowaniem kapitału w metale szlachetne, stąd srebrny Krugerrand, najnowszy członek południowoafrykańskiej rodziny monet, może stać się nie tylko ciekawym uzupełnieniem całej kolekcji numizmatycznej, ale też dobrą inwestycją.
Dlaczego warto inwestować w metale szlachetne?
Wykonane ze srebra i złota monety mogą zyskiwać na wartości ze względu na niskie stopy procentowe; złoto inwestycyjne jest w tym aspekcie bardziej korzystnym rozwiązaniem niż np. założenie nisko oprocentowanej lokaty w banku. Warto też zauważyć, że kruszec od wielu lat cieszy się opinią bezpiecznej inwestycji, odpornej na wahania giełdowe. Notowania metalu, które od dekady sukcesywnie rosną, mają wpływ na kurs krugerranda, którego wycena jest ściśle połączona z ceną złota. Moneta Krugerrand 1 oz lub jego mniejsze wagowo egzemplarze mogą stanowić dobry sposób na urozmaicenie portfela inwestycyjnego. Według specjalistów najbezpieczniejszym wyborem, zwłaszcza dla osób dopiero rozpoczynających przygodę z inwestowaniem w metale szlachetne, będą najbardziej popularne, rozpoznawalne i cenione na całym świecie monety bulionowe - w razie potrzeby łatwo je upłynnisz podczas transakcji u dilera oferującego nie tylko sprzedaż srebra i złota, ale również skup metali szlachetnych.
Złote monety jako atrakcyjna alternatywa dla sztabek?
Złoto inwestycyjne kojarzy się przede wszystkim ze sztabkami, jednak sporym zainteresowaniem cieszą się także złote i srebrne monety bulionowe. W formie monet dostępna jest też nieco mniej popularna, ale równie cenna platyna. Złote monety przede wszystkim traktowane są jako sposób na ulokowanie posiadanych środków, jednak inwestorzy nierzadko decydują się na transakcję ze względu na atrakcyjne wzornictwo, rzadkość i popularność określonych serii, a z czasem nabywają kolejne egzemplarze, które pozwalają stworzyć spójną kolekcję, np. kupują monety należące do konkretnej serii lub wybierają wyroby o różnej zawartości złota. Złota moneta Krugerrand o wadze ¼ oz lub wydana z okazji 50-lecia istnienia Krugerrandów srebrna wersja waloru będą nie tylko sposobem na zainwestowanie pieniędzy, ale też uzupełnieniem posiadanej kolekcji.
Dlaczego złota moneta bulionowa będzie korzystniejsza od numizmatu?
Monety bulionowe to zdecydowanie produkty inwestycyjne, które dodatkowo mogą mieć znaczenie kolekcjonerskie, a ich wartość zależy od jakości kruszcu, z jakiego zostały wykonane. Wystarczy wybrać rzetelny sklep ze złotem inwestycyjnym, aby nabyć monety, których autentyczność potwierdzą odpowiednie certyfikaty. Numizmaty to z kolei monety, których wartość zależy od walorów kolekcjonerskich – mogą to być więc monety o znacznej wartości historycznej. Aby w nie inwestować niezbędna jest fachowa wiedza, pozwalająca jednoznacznie ocenić, czy konkretny egzemplarz rzeczywiście przedstawia określoną wartość. Dla laików zdecydowanie bezpieczniejszą formą lokowania kapitału będą złote lub srebrne monety bulionowe cieszące się dużą popularnością, jak opisany wyżej Krugerrand. Można go kupić z odpowiednim certyfikatem, a ze sprzedażą w razie potrzeby również nie będzie większych problemów.